
پدیده سلفی، غرایز فردگرایی در مقابل جمع گرایی
عکس سلفی، خودگرفتی است که به تازگی در شبکه های اجتماعی باب شده و به ویژه از سوی افراد معروف به اشتراک گذاشته میشود و در سرتاسر دنیا میلیونها نفر پیرو پیدا کرده است. شکل گیری فرهنگ روی آوری به عکس سلفی برای اولین بار در اوایل قران بیستم در نیویورک آمریکا آغاز شد. عکس سلفی، القا حس غیررسمی و صمیمیت در روابط اجتماعی است که طی آن تعامالت اجتماعی از حالت رسمی به حالت خودمانی تبدیل میشود. سلفی بودن عکس به دلیل ترویج فرهنگ فردگرایی است که در آن فرد این پیام را میخواهد برساند که من به خودم اتکا دارم، من خودم را باور و قبول دارم.در جمع گرایی، فرد به دیگران اتکا دارد و مسایل خود را با دیگران در میان گذاشته و مشورت می کند ولی در دنیای صنعتی و پست مدرن امروزی، با رشد شهرگرایی، فردگرایی نیز افزایش یافته و تمام امور توسط خود شخص دنبال میشود. در چنین شرایطی مقابله فردی با پدیده ها اجتماعی اطراف، از جمله عکس گرفتن از خود دیده می شود.
شخصیت شناسی سلفی بازها
شخصیت شناسی افرادی که زیاد از خودشان سلفی می گیرند شاید برایتان جالب باشد. این افراد که عالقه به گرفتن عکس از خودشان دارند دارای یک سری ویژگی های شخصیتی خاص و منحصر به فردی هستند که با آنها آشنا می شوید. ضمن اینکه گاهی میبینیم بعضی افراد در انتشار سلفی ها زیاده روی میکنند و در هر شرایطی میخواهند سلفی بگیرند. به نظر شما ویژگیهای شخصیتی افراد در میزان گرایش و علاقهمندی آنها به سلفی گرفتن چقدر تاثیر دارد؟ دکتر سعید آزادی عصر، روانشناس بالینی و مشاور خانواده به شما میگوید که کدام شخصیتها بیشتر به سلفی گرفتن علاقه دارند و لایه های پنهان شخصیت آنها را برایتان روشن میکنند.
چه کسانی سلفی باز هستند؟
افراد با هر شخصیت و با هر ویژگی فردی میتوانند به گرفتن سلفی علاقه داشته باشند. از آنجا که سلفی گرفتن یک پدیده نوظهور است و پژوهش و تحقیق خاصی مبنی بر اینکه افراد با چه ویژگیهای شخصیتی بیشتر به گرفتن سلفی روی می آورند انجام نشده و اتفاق نظری در این باره نیست، نمیتوان به طور قطع در این باره نظر داد اما احتمال میرود افرادی که خیلی به گرفتن سلفی گرایش دارند و به طور افراطی از آن استفاده میکنند افرادی باشند که مایلند دیده شوند و به نوعی دنبال جلب توجه برای دیده شدن هستند.میتوان احتمال داد افرادی که رگه های خودشیفتگی در شخصیت آنها غالبتر است به گرفتن سلفی تمایل بیشتری نشان دهند. احتمال دارد شخصیت های نمایشی و دوری گزین هم برای رسیدن به برخی خواسته هایشان به این کار روی بیاورند. احتمال اینکه افراد با اعتماد به نفس پایین هم به این کار علاقه زیادی نشان دهند زیاد است.آن دسته از افرادی که دوست دارند دیده شوند و مدام دنبال این هستند که توجه دیگران را به خودشان جلب کنند معمولاً اعتمادبه نفس پایینی هم دارند. از این رو این افراد برای اینکه بتوانند توانمندی ها و حضورشان را در جمع مطرح و توجه و تایید دیگران را متوجه خودشان کنند به کارهایی متوسل می شوند که سلفی گرفتن میتواند یکی از آنها باشد. این افراد معموال عکسهای مختلف با فیگورهای متفاوتی از خودشان میگیرند و آنها را در شبکه های اجتماعی متعدد به نمایش می گذارند.افراد خودشیفته هم معموال اعتمادبه نفس پایینی دارند و این ضعف در اعتمادبه نفس را با رفتار خودشیفته مآبانه جبران میکنند به این شکل که خودشان را محور همه چیز میدانند و تنها دیدگاهها، نظرات و تمایالت خودشان را قبول دارند و نهایت تلاششان را میکنند که خودشان را برتر و بالاتر از دیگران نشان دهند. سلفی گرفتن میتواند یکی از نمودهای رفتاری در افرادی که خصوصیت خودشیفتگی در شخصیت آنها بارزتر است باشد به این ترتیب که آنها با گرفتن یک تصویر ساده از خودشان توجه دیگران را جلب کرده و سعی در نشان دادن و مطرح کردن خودشان در حضور دیگران میکنند.یکی دیگر از ویژگیهای افراد خودشیفته کنترل گری محیط است. این افراد همیشه انتظار دارند بقیه تسلیم نظرات، علایق و خواسته های آنها باشند. این افراد معمولاً دوست ندارند از دیگران نه بشنوند. هرگونه تایید نشدن و نه شنیدن از جانب دیگران میتواند آنها را ناراحت کند و به هم بریزد. گاهی این ناراحت شدن به حدی است که افرادی که آنها را تایید نکرده اند یا به آنها نه گفته اند را طرد میکنند، گاهی هم به آنها عناد ورزیده و با آنها دشمنی میکنند. مثال اگر یک نفر به آنها بگوید سلفی که از خودت گرفتی خوب نیست، یا به شدت ناراحت میشوند یا سعی میکنند مخالف آن را بگویند و به دیگران اثبات کنند عکسی که گرفته اند ایده آل است.
سلفی بازها افراد دوریگزین هستند!
شخصیت های کناره گیر و دوری گزین هم ممکن است به سلفی گرفتن تمایل زیادی نشان دهند. این افراد کمتر در جمع حضور پیدا میکنند و اگر هم در جمعی حاضر شوند سعی میکنند حتی المکان دیده نشوند. عمدتا افرادی خجالتی و کم حرف اند، کمتر نظر میدهند و اگر هم سوالی از آنها بشود خیلی کوتاه پاسخ میدهند. این افراد خیلی دوست دارند دیده شوند و مورد توجه قرار بگیرند اما چون در ارتباطات اجتماعی واقعی و زنده توانمند نیستند و هنگامی که مستقیم دیده میشوند اضطراب سراغشان می آید، تمایلی به حضور فیزیکی در جمع ندارند و چون از حضور در دنیای مجازی احساس راحتی بیشتری دارند در شبکه های اجتماعی پررنگتر حاضر میشوند.
سلفی بازها دنبال آخرین مد بازار
چند وقتی است که سلفی گرفتن مد شده شاید به این دلیل که گوشی های جدید این امکان را برای آنها فراهم میکند. دست های از افراد وقتی میبینند بقیه این کار را میکنند بدون هیچ هدف و انگیزه ای آنها هم برای خالی نبودن عریضه دست به سلفی گرفتن میزنند و آنها را به معرض نمایش میگذارند.مدگرایی میتواند ناشی از کنجکاوی یا تمایل اجتماعی ساده که طبیعت هر فردی است باشد، اما بعضی افراد بدون هیچ آگاهی، هدف و انگیزه ای صرفا از یک الگو پیروی میکنند و گرایش خام و کورکورانه ای دارند تا هر چه را که مد میشود دنبال کنند. افراد هرقدر هویت پخته تر و قویتری داشته باشند مدگرایی در آنها هدفدارتر و انتخابی تر خواهد بود. این افراد هر الگو و مدی را قبل از بررسی و مطالعه پیروی نمیکنند. آنها بعد از رسیدن به آگاهی و شناخت در صورت ارزشمند بودن و احساس نیاز کردن دست به انتخاب میزنند. برعکس افرادی که بدون هیچ هدفی و به طور افراطی از مد پیروی میکنند هویت های شخصیتی ضعیفی دارند و با مدگرایی در خود هویت ایجاد میکنند. درواقع این افراد سعی میکنند با گرایش به گروهها، گرایش ها، الگوها و مدهای مختلف خلاهای هویتی خود را پر کنند.
با مخالفت افراد چه کار کنیم؟
اگر شما مایل به گرفتن سلفی دسته جمعی نباشید بعد از اینکه مخالفت تان را با گرفتن سلفی در جمع نشان میدهید و از این کار خودداری میکنید با واکنش ها و عکس العمل های متفاوتی میتوانید روبه رو شوید. معموال در این موقعیت ها برخورد افراد خشن، تند و اجباری نخواهد بود و کمتر پیش میآید که کسی را مجبور به سلفی گرفتن کنند.بیشتر برخوردها در ابتدا محرک و تهییج کننده است و با عباراتی ساده سعی میکنند فرد را در معذوریت قرار دهند که آنها را همراهی کند. مثل اینکه؛ «بابا اینکه چیز زیاد مهمی نیست.»، «زیاد سخت نگیر.»، «مگه از چیزی میترسی که واکنش نشون میدی.» یا ممکن است از این در وارد شوند که «تو آگاهی نداری»، «این یه چیز عادیه و سعی کن بهروز باشی»، «امل بازی در نیار» و. . . مناسب ترین واکنش این است که شما اعتمادبه نفستان را حفظ کرده و اصطلاحاً به کرسی بنشانید.در برابر صحبت ها و نظرات آنها دست به توجیه کردن نزنید. در چنین مواقعی باید توانایی نه گفتن را داشته باشید. در کمال خونسردی روی نظرتان پافشاری کرده و رک و صریح بگویید: «چون علاقه ای به این کار ندارم ترجیح میدهم آن را انجام ندهم.» توجه داشته باشید که رک گویی با بی احترامی متفاوت است. فرد در عین اینکه ادب و احترام اجتماعی را رعایت میکند، حق شخصی را برای خودش محفوظ نگه میدارد. کمی خلاقیت به خرج دهید سلفی گرفتن مثل خیلی از پدیده های نوظهور همانطور که میتواند جنبه های منفی داشته باشد، میتواند جنبه های مثبت، مفید و سازنده هم داشته باشد. هر فردی اگر به سهم خود هنگام سلفی گرفتن خلاقیتی به خرج دهد هر عکس سلفی میتواند یک پیام آموزشی در بر داشته باشد.بهتر است هنگامی که سلفی میگیریم صفات و رفتار پسندیده را نشان دهیم، مثال یک نفر در سلفی خود آراستگی یا لبخند توأم با مهربانی را نشان دهد، اینگونه به مخاطب یک انرژی مثبت را منتقل یا یک اندیشه و پیام مثبت و آموزنده را القا میکند. اگر این جنبه ها را در سلفی گرفتن در نظر بگیریم و پشت هر سلفی یک هدف وجود داشته باشد، میتوانیم آن را به یک پدیده مثبت بشری تبدیل کنیم که افراد به وسیله آن بتوانند به یکدیگر نیرو، انرژی و الگوهای مثبت ارائه دهند.
نتیجه تحقیق دانشگاه بیرمنگام
دانشگاه بیرمنگام تحقیقی را روی افرادی که تعداد قابل توجهی سلفی در فیسبوکشان منتشر کرده اند انجام داد و به این نتیجه رسید که این افراد از صمیمیت کمتر و حمایت های اجتماعی پائین ترین برخوردارند. بنابراین وقتی شخص تنهاست نیاز دارد تا خود را نشان دهد و تأییدی هر چند مجازی از سوی مخاطبانی که شاید هرگز با آنها ارتباط واقعی نداشته است دریافت کند. چند وقتی است پدیده ای عمومی میان عوام و خواص جامعه جهانی رواج پیدا کرده است که در آن افراد از خود به تنهائی یا در جمع و یا با سوژه های مختلف عکس میگیرند و در فضای مجازی از طریق شبکه های مختلف اجتماعی به اشتراک میگذارند. عکسهائی از این دست که به «سلفی» (عکس از خود) شهرت دارند ظاهراً گونه ای انتخابی است. سلفی هر چه متهورانه تر و بدیعتر باشد جذابتر و اصطالحا لایکخورتر است. علی رغم گسترش روزافزون و پرشتاب این نوع از عکسبرداری، کمتر درباره چیستی و ماهیت، علل ذهنی و اجتماعی و روندهای کنونی و آتی آن تأمل شده است. در این نوشتار به دنبال آن هستیم تا اندکی به درک واقعی این پدیده نزدیک شویم.
تاریخچه سلفی
اطلاعاتی از تاریخ دقیق خلق سلفی وجود ندارد. آنچه مسلم است در گذشته های دور نیز این نوع عکسها رواج داشته است و شاید تاریخی به قدمت اختراع دوربین عکاسی داشته باشد. گفته میشود که اولین عکس مدرن سلفی سال ۱۹۸۲ در منهتن آمریکا توسط فردی به اسم جوزف بایرون گرفته شده است. در این عکس پنج نفر از عکاسان کمپانی بایرون حضور دارند. با ورود به عصر اطلاعات و رواج ابزارهای مختلف عکاسی از جمله دوربینهای دیجیتالی کم حجم و گوشیهای همراه آمار این عکسها افزایش یافت و ظهور شبکه های اجتماعی مجازی نیز در افزایش ترغیب افراد به گرفتن سلفی نقش برجسته ای داشت. در ژوئن ۲۰۱۳ گزارش شده است که ۲۳ میلیون نفر از هشتگ#selfie در شبکه اجتماعی اینستاگرام (شبکه تخصصی اشتراک گذاری عکس) استفاده کرده اند و اگر سایر هشتگ های مرتبط با سلفی و نیز زبانهای مختلف دنیا را در نظر بگیریم این عدد فوق العاده بیشتر خواهد شد. هم اکنون این سبک از عکاسی بسیار پرطرفدار شده است و در گوشه و کنار دنیا اشخاص مختلف با نژادهای گوناگون، چهره های متفاوت و سبک های زندگی متفاوتتر مشغول سلفی گرفتن هستند.
تحقیقی در انگلستان نشان میدهد ماهانه ۱.۹ بیلیون عکس در بریتانیا گرفته میشود، ۳۲۸ میلیون از این عکسها آنلاین به اشتراک گذاشته میشود و ۳۰ درصد عکسهایی که انگلیسی های ۱۸ تا ۲۴ سال میگیرند از نوع سلفی است. بدون شک سلفی یکی از پرطرفدارترین ژانرهای عکاسی میان جوانان است و شواهد شبکه های اجتماعی خصوصاً اینستاگرام موید این مطلب است. با در نظر گرفتن ۱۰ هشتگ معروف در اینستاگرام متوجه میشویم که دو هشتگ به طور ضمنی به عکسهای سلفی مربوط است و سومین هشتگ پرطرفدار یعنی #me مشخصا مربوط به اینگونه پرطرفدار عکاسی است. سوژه اصلی در عکسهای سلفی «خود» عکاس است. سلفی عکسی دقیقی نیست و واقعیت چهره فرد را منعکس نمیکند؛ زوایه عکاسی و نحوه نورپردازی مانع از آن میشود که عکس واقعیت چهره فرد را منعکس کند. معموال سعی میشود تا عکسهای سلفی از روبرو و پائین با بالا گرفته شود و اندکی زاویه به سر داده میشود تا عمق اثرگذاری عکس بالا رود. از اینرو سلفی با خود حقیقی فرد فاصله دارد. غیر از عکسهای سلفی تک نفره گاهی اتفاق می افتد که فرد در پی اهمیت دادن به سوژه ای غیر از خودش باشد و در موقعیت ها و شرایط مختلف زیستی، روانی، فرهنگی و اجتماعی عکاسی کند. روندهای جاری و آتی سلفی ها بیانگر اهمیت یافتن عکسهای «چند سوژه ای» است. این نوع از سلفی ها در شرایط و موقعیتهای جدیدتر طرفداران بیشتری دارد. بنابراین شخص سعی میکند تا زمینه عکسهایش و سایر سوژه هایی که با آنها عکس میگیرد هر چه منحصربه فردتر باشد. این منحصر به فرد بودن گاهی در لوکیشینی خاص نظیر بالای برجی بلند و گاهی در کنار شخص مشهوری مثل بازیگران و سیاسیون محقق میشود. این نوع از سلفی ها برای آن است تا مخاطبان شخص را فردی شجاع بدانند که توانسته در مرتفع ترین نقطه دنیا قرار بگیرد، یا فردی با نفوذ بدانند که توانسته با فلان شخصیت سیاسی عکس بگیرد، یا فردی خوشبخت بدانند که در کنار همسر و فرزندانش در شب جشن تولدش عکس گرفته، یا فردی خوشتیپ بدانند که آخرین برند پیراهنی را خریده است و یا ….. ”من اینجا مشتریهای زیادی دارم که میخوان برای سایتهای دوستیابی و همسریابی از خودشون عکسهای سلفی بگیرن و باید بگم با این کار میزان موفقیتشان هم خیلی بالا میره. در وهله اول چهره شان را جلا میدم و بعد با یک آرایش تر و تمیز که مناسب چهره اونهاست خطوط گونه و چال اطراف و خطر ابروها را برجسته و متمایز میکنم و …“ این عبارات متعلق به رامنی گفنی است که شغل آرایشگری را در آمریکا دارد و با رشد بی سابقه سلفی کار و کاسبی وی هم رونق گرفته است. از اینرو ظهور عکسهای سلفی را نمیتوان مستقل از صنعت لوازم آرایش و آرایشگری، گوشیهای هوشمند، گردشگری و … دانست. این صنایع قابلیت فراهم آوری امکانی جدید برای داشتن عکسهای سلفی بدیع و زیباتر را به ارمغان می آورند. احتماال کسانی هستند که هزینه های سنگین سفرهای مختلف داخلی و خارجی را تحمل میکنند تا عکسهای سلفی را برای دوستان واقعی و مجازیشان سوغات بیاورند؛ البته هیچ کدامشان احتماال هیچ جا نگفته اند که برای گرفتن سلفی به اروپا سفر کرده اند، ولی شاید گرفتن عکسهای سلفی گوشه ذهنشان قبل از سفر بوده است و احتماال خودشان هم از این «انگیزه پنهان » بیخبر بوده اند. یا شاید میان دوستانمان کسانی بوده اند که برای عقب نماندن از عضویت در اینستاگرام هزینه خرید اسمارت فون را پرداخته اند، یا برخی برای داشتن تصاویر خودگرفت زیباتر لوازم آرایش خودشان را نو کرده اند و یا به سراغ آرایشگرانی مثل رامنی رفته اند. از اینرو سلفی خود ساخته و پرداخته صنایع مختلف است و روند رو به گسترش آن در رشد این صنایع موثر بوده است.
چرا همه سلفی می اندازند؟
دلایل ذهنی و اجتماعی مختلفی را میتوان برای اقبال اشخاص به این ژانر عکسبرداری مطرح کرد. شاید کنکاش چیستی ماهیت این دلایل در عهده این نوشتار نباشد و صرفا بتوانیم به آنها اشاره و اندکی درباره آنها بحث کنیم. نخست آنکه کریستوفر الک در کتاب «فرهنگ خودشیفتگی» در سال ۱۹۷۹ فرهنگ نارسیسیم (خودشیفتگی) را هر عملی میداند که شخص در راستای ارضا و به دست آوردن لذت درونی انجام میدهد. در روانشناسی، خودشیفتگی بیانگر عشق افراطی به خود و تاکید بر انگاشت های خود (self-imaginations) است. هاتکینز نیز هفت گناه کبیره خودشیفتگی را شامل وقاحت، تفکر رویاپردازانه، تکبر، حسادت، حق ویژه برای خود قائل بودن، بهره برداری از دیگران بدون در نظر داشتن احساسات و علایق آنها و عدم آگاهی درباره حریم و مرزهای خود میداند. افراد خودشیفته علاقه وافری به ابراز خود دارند؛ آنها هیچ ترسی از ارائه انگاشت های خود ندارند. این دسته از افراد این حق را برای خود قائل اند که در هر جا و هر مکانی خود را بروز دهند و صدالبته که شبکه های اجتماعی عموما ابزار مناسبی در اختیار «خودشیفتگان» قرار میدهد. سلفی ژانر مطلوب عکاسی برای خودشیفتگان است؛ گونه ای ارضای احساسات تا به این ترتیب و با لایک خوردنهای فراوان لذت تائید شدن در شخص به وجود آید. البته که نارسیسیم ویژگی تماماً مذمومی محسوب نمیشود و حداقلی از آن حتی مفید دانسته شده است. مثال اندرو مورسیون در مقاله بنیان خودشیفتگی میزان مفیدی از آن را در برقراری رابطه با دیگران مفید میداند و معتقد است از این طریق شخص فردیت خود را در نظر میگیرد. دوم اینکه بدیهی است چرائی رواج سلفی را نمیتوان صرفا در روانشناسی نارسیسیسم جستجو کرد. سال ۲۰۱۳ دانشگاه بیرمنگام تحقیقی را روی افرادی که تعداد قابل توجهی سلفی در فیسبوکشان منتشر کرده اند انجام داد و به این نتیجه رسید که این افراد از صمیمت کمتر و حمایتهای اجتماعی پائینترین برخوردارند. بنابراین وقتی شخص تنهاست نیاز دارد تا خود را نشان دهد و تائیدی هر چند مجازی از سوی مخاطبانی که شاید هرگز با آنها ارتباط چهره به چهره نداشته است دریافت کند. این افراد از این طریق حمایت دیگران را به سوی خود جلب و سعی میکنند اعتماد به نفس بیشتری کسب کنند. در گام سوم، امروزه نمیتوان نقش بازار را نادیده گرفت و تاثیرگذاری آن بر حوزه های مختلف را انکار کرد. دسته ای از عکسهای سلفی ارتباط مستقیمی با بازار و سود و منفعت مادی دارد. این عکسها به دنبال مطرح کردن محصولی خاص در جامعه هستند؛ در این سلفی ها کمپانی ها و شرکتهای مختلف تولیدی و خدماتی با استفاده از شخصیت های معروف نظیر بازیگران سینما محصولات خود را تبلیغ میکنند. در این عکسها با استفاده از تکنیک تبلیغاتی همنشینی چنین القا میشود که محصول مورد تائید سلبریتی هاست. نقش بازار در این نوع عکسها به این جا ختم نمیشود؛ استفاده از علاقهمندان عکاسی و فعالان شبکه های اجتماعی راه دیگر خلق عکسهای سلفی برای خدمت به بازار محصولات است. بسیاری مواقع شرکتها از عموم مصرف کنندگان میخواهند تا با محصولی سلفی بگیرند و احتمالاً برنده مسابقه ای که به همین مناسبت ترتیب داده شده است باشند. البته دست بازار در همین جا قطع نمیشود و زمانی که سخن از صنایع دیگری همچون پورن به میان بیاید قدرت بی بدیل بازار بیش از پیش خودنمائی میکند. در کنار رشد رو به گسترش سلفی های چند سوژه ای، نقش بازار در شکل گیری روندهای آتی این گونه از عکسبرداری قابل تامل خواهد بود. دلایل دیگری برای استفاده از ژانر سلفی نیز وجود دارد. چهارم اینکه بخش اعظمی از عکسهای خودگرفت را شاید نتوان در هیچکدام از دلایل فوق گنجاند. این عکسها برای عده ای در حکم «ثبت تاریخ» است. افراد در موقعیتهای مختلف نه برای تائید خود بلکه به منظور ثبت لحظه ای خاص در زندگیشان به سلفی روی می آورند تا از این طریق آن را با دوستان واقعی فعال در فضای مجازی به اشتراک بگذارد. در بین این اشخاص گرفتن تائید مخاطبان اهمیتی ندارد بلکه اولویت ثبت آن لحظه است. ظاهراً این افراد کسانی هستند که از مشکالت روانی رنج نمی برند، در پی حمایت مجازی نیستند و سود و نفع مادی هم نمی برند بلکه ارتباطات حقیقی مطلوبی دارند و خواهان گسترش این نوع از ارتباطات به دنیای مجازی (که حقیقتاً گاهی تا فتح مرزهای دنیای واقعی نیز پیش رفته است) هستند. اینها فعالان دنیای مجازی هستند که جریان روزافزون رشد اینترنت، ارتباطات کامپیوتر واسط و اپلیکیشن های اسمارت فون آنها را با خود همراه کرده است.
بیماری روانی جدید؛ «سلفی گرفتن»
گروهی از متخصصان آسیبشناسی و روانشناسان در روسیه معتقدند که با بالا رفتن تب سلفی به زودی اعتیاد به این کار در گروه اختلالات روانی قرار خواهد گرفت. این متخصصان میگویند: جنون فزاینده سلفی گرفتن به زودی به نوعی اعتیاد آسیبشناسی منجر خواهد شد و این اعتیاد باید به عنوان یک اختلال روانی در نظر گرفته شود.
با افزایش جنون عکس گرفتن از خود یا همان سلفی و انتشار عکسها روی سایتهای اجتماعی، فرد عملا خود را در معرض گرایش به خودشیفتگی قرار میدهد. روانشناسان روسی با استناد به این واقعیت، اکنون این موضوع را مورد بحث و مذاکره قرار دادهاند و ادعا میکنند که سلفی گرفتن نه تنها نشانهای از پایین بودن اعتماد به نفس و خودبینی است بلکه در موارد شدید حتی میتواند به بیماری تبدیل شود.
این متخصصان میگویند: اگرچه در نگاه اول این کار کاملا بیضرر و عادی به نظر میرسد اما افزایش تمایل فرد برای به اشتراک گذاشتن مداوم عکسهایی از خود برای گرفتن تایید دوستان در قالب «لایک کردن» و دریافت تحسینهای آنها میتواند در فرد وابستگی ایجاد کند و این وابستگی در موارد شدید به جایی میرسد که فرد نیاز به درمانهای روانشناسی پیدا میکند.
به اعتقاد روانشناسان روسی، همانگونه که اعتیاد به اینترنت در فهرست بیماریهای روانی دستهبندی میشود، این تشخیص در مورد اعتیاد به بازیهای آنلاین، شبکههای اجتماعی یا عکس سلفی نیز صدق میکند. این روانشناسان همچنین تاکید کردند که افراد جوان در گروه سنی ۱۳ تا ۳۰ سال و عمدتا دختران، بیشتر مستعد ابتلا به «جنون سلفی» هستند.